hoc tap bac

Dẻo thơm xôi Ngũ sắc

Thứ tư - 24/04/2024 21:24
Xôi ngũ sắc là một trong những món ăn truyền thống độc đáo của đồng bào các dân tộc miền múi phía Bắc như Thái, Tày, Nùng, Mường… Trong quá trình định canh định cư trên địa bàn huyện Đồng Phú, món ăn này được đồng bào các dân tộc mang theo, góp phần làm phong phú thêm nền ẩm thực đặc sắc nơi đây.
 Chị Nông Thị Hạnh (dân tộc Tày) ngụ ấp 2, xã Đồng Tâm cho biết: “Gọi là xôi ngũ sắc vì xôi thường có 5 màu: trắng, đỏ, xanh, tím, vàng; cũng có lúc là 5 màu cam, lục, chàm, tím, trắng. Cách làm xôi mặc dù không quá khó nhưng đòi hỏi sự khéo léo, tỉ mỉ của người phụ nữ. Quá trình đồ xôi ngũ sắc phải có sự cảm nhận chuẩn để tạo ra một nồi xôi vừa chín tới vừa đượm màu. Mỗi màu xôi có ý nghĩa riêng, tượng trưng cho ước mơ về hạnh phúc, khát vọng ngàn đời no đủ, mong ước mưa thuận gió hòa để mùa màng tốt tươi”.
Chị Lục Thị Đàm, ấp Suối Đôi, xã Đồng Tiến chia sẻ,  cách làm món xôi này có từ bao giờ không biết, để dùng trong ngày lễ, Tết, cúng ông bà tổ tiên hay đãi khách quý đến nhà chơi. “Để làm ra được món xôi ngũ sắc thơm, dẻo, ngon, phụ nữ Tày cẩn thận từ khâu chọn nếp, nguyên liệu tạo màu đến việc đồ xôi. Gạo nếp được chọn là loại hạt to, trong. Công đoạn tạo màu cho xôi rất quan trọng và cầu kỳ. Ngoài màu trắng là màu tự nhiên của gạo, những màu xanh, đỏ hoặc cam, tím đen, vàng, màu chàm được tạo từ các loại hoa, lá, củ trong tự nhiên. Thường dùng nhất vẫn là lá. Lá được chọn kỹ lưỡng, không quá non hay quá già, đun lấy nước màu. Khi nấu không được để lẫn các loại màu với nhau vì vậy mỗi màu xôi nấu ở một chõ khác nhau hoặc chõ phải ngăn ra”.
Xôi ngũ sắc là món ăn không thể thiếu trong dịp Lễ, tết của người Tày, Nùng. (trong ảnh: chị Lục Thị Đàm, xã Đồng Tiến giới thiệu về các món ăn truyền thống của dân tộc, trong đó có món xôi ngũ sắc)

Cùng một nguyên liệu nhưng với cách chế biến và bí quyết khác nhau, mỗi dân tộc tạo nên món xôi ngũ sắc mang hương vị riêng, độc đáo không lẫn lộn được. Cúng tổ tiên hay ngày lễ, tết, khách quý đến nhà là dịp người Tày, Nùng trên địa bàn  thường chế biến món xôi ngũ sắc. Để tạo màu đỏ, người Tày, Nùng dùng lá cây có tên lá nếp đỏ. Ngoài ra, cũng dùng quả gấc chín làm màu xôi đỏ. Màu tím thì dùng lá nếp tím (lá nếp cẩm). Xôi màu vàng được tạo từ củ nghệ già giã nhỏ pha với nước ngâm gạo. Người Tày, Nùng thường giã lá gừng hoặc lá dứa, vắt lấy nước cốt để tạo màu xanh cho xôi. Khi đã có nước màu, gạo nếp được cho vào ngâm khoảng 5 đến 8 tiếng rồi vớt ra để ráo nước.
Anh Hoàng Đình Nhuận, ấp Suối Đôi, xã Đồng Tiến cho hay: “Vào những ngày lễ Tết, trong các lễ hội truyền thống của người Tày, Nùng, như lễ hội Thanh minh, Tết Đoan ngọ, món xôi ngũ sắc thường được làm và ăn cùng với món thịt lợn quay lá mắc mật, thịt lợn khấu nhục. Các chị em thì cùng nhau nấu món xôi sắc màu, cánh đàn ông chúng tôi thì đảm nhiệm làm lợn quay, khấu nhục”.
Món xôi ngũ sắc có nhiều cách bày trí khác nhau, có thể  bày xôi theo hình bông hoa 5 cánh, mỗi cánh tượng trưng cho một màu, có thể dùng khuôn gỗ đóng xôi thành nhiều tầng, mỗi tầng là một màu xôi, hoặc xếp tròn 5 màu xôi riêng biệt hay trộn lẫn các màu xôi với nhau. Thế nhưng dù bày trí theo cách nào thì xôi ngũ sắc cũng mang ý nghĩa biểu trưng cho điều may mắn, tốt lành.
Những ai từng có cơ hội được thưởng thức xôi ngũ sắc Tây Bắc do chính tay người Tày, Nùng làm sẽ không thể quên được mùi thơm đặc biệt của các loại lá cây tạo màu cho xôi, hạt nếp dẻo ngậy, hương vị khác lạ so với xôi ở nhà làm, tạo cảm giác thích mắt, ngon miệng. Tuy là món ăn bình dân nhưng xôi ngũ sắc là một nét đẹp trong văn hóa ẩm thực, kết tinh trong đó nhiều giá trị tư tưởng, những giá trị về văn hóa đời sống, phong vị, tập tục của mỗi dân tộc./.
                                                                               


 

Nguồn tin: Cẩm Nhung

Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá

  Ý kiến bạn đọc

ĐƠN VỊ TRỰC THUỘC
 
Untitled 1

TTVH1
TDTT1
BT1
TV1
DC1
 
Liên kết
dichvucong
Công tác thanh niên
http://chinhphucdinhcaobara.vn/vi/
VNeID
covid 19
app bluezone
UPU

85/KL-TTr

Kết luận thanh tra vViệc chấp hành quy định pháp luật về chuyên môn, tổ chức cán bộ, tài chính và phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực đối với Giám đốc Thư viện tỉnh Bình Phước

Thời gian đăng: 20/05/2024

lượt xem: 218 | lượt tải:52

BC

Báo cáo công tác văn hóa, thể thao và du lịch 9 tháng đầu năm Phương hướng, nhiệm vụ quý IV năm 2023

Thời gian đăng: 09/10/2023

lượt xem: 1074 | lượt tải:223

Số 2021/KL-SVHTTDL

Kết luận thanh tra chấp hành quy định pháp luật về chuyên môn, tổ chức cán bộ, tài chính và phòng chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực tại Bảo tàng tỉnh

Thời gian đăng: 15/08/2023

lượt xem: 1292 | lượt tải:232

18/2023/QĐ-UBND

Quy định, chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức của Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Bình Phước

Thời gian đăng: 08/11/2023

lượt xem: 876 | lượt tải:131

TL52

Thể lễ cuộc thi viết thư Quốc tế UPU lần thứ 52 (năm 2023)

Thời gian đăng: 28/02/2023

lượt xem: 4194 | lượt tải:269
Thống kê
  • Đang truy cập45
  • Máy chủ tìm kiếm15
  • Khách viếng thăm30
  • Hôm nay6,614
  • Tháng hiện tại241,328
  • Tổng lượt truy cập9,473,634
Bạn đã không sử dụng Site, Bấm vào đây để duy trì trạng thái đăng nhập. Thời gian chờ: 60 giây