https://vhttdlbinhphuoc.gov.vn

Độc đáo ngôi chùa Khmer cổ nhất ở Bình Phước

Chỉ chiếm khoảng 10% trong tổng số đồng bào dân tộc thiểu số của tỉnh, nhưng ở Bình Phước có rất nhiều chùa Khmer. Và có một ngôi chùa Khmer lớn, lâu đời nhất, được xây dựng cách nay gần 100 năm, với lối kiến trúc vô cùng đặc sắc, từng lọt vào tóp 100 điểm du lịch văn hóa tâm linh của cả nước được yêu thích vào năm 2016. Đó là chùa Sóc Lớn ở xã Lộc Khánh, huyện Lộc Ninh.

Tọa lạc tại ấp Sóc Lớn, xã Lộc Khánh, trên nền đất rộng, bao quanh là những hàng dầu, hàng cây thốt nốt, một trong những loài cây gắn liền với đời sống đồng bào Khmer Nam Bộ. Chùa Sóc Lớn từng là nơi nuôi giấu chiến sĩ cách mạng trong 2 cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp và đế quốc Mỹ xâm lược. Sau nhiều lần trùng tu, tôn tạo, chùa hiện là nơi diễn ra các lễ hội lớn của người Khmer ở Bình Phước và cũng là nơi thu hút đông đảo phật tử khắp nơi tìm về.

Chùa Sóc Lớn tọa lạc trong không gian xanh tươi mát ở xã Lộc Khánh, huyện Lộc Ninh

Người Khmer quan niệm, đức Phật luôn bên họ để che chở và ban phúc lành nên ở hầu hết ấp, sóc, người dân đều tự nguyện đóng góp để xây dựng ngôi chùa riêng cho địa phương mình. Tùy mỗi khu vực và quan niệm của trụ trì, chùa mang màu sắc riêng, nhưng tựu chung đều là những công trình kiến trúc độc đáo, đậm màu sắc và tính thẩm mỹ cao. Tổng thể ngôi chùa gồm nhiều công trình, nhưng nổi bật và quan trọng nhất là chính điện được xây dựng ở vị trí trung tâm, có nền cao hơn các hạng mục khác. Chính điện quay về hướng Đông theo hướng mặt trời mọc, vì theo quan niệm của người Khmer, đức Phật ngự ở hướng Tây, nhìn về hướng Đông để cứu độ chúng sinh.

Hoa văn chủ đạo ở các mái hiên của chùa là hình tượng tiên nữ, chim thần Krut nâng đỡ mái chùa

Được xây dựng cách nay hàng trăm năm, chùa Sóc Lớn trở thành biểu tượng, niềm tự hào của đồng bào Khmer ở Bình Phước. Tự hào không chỉ bởi lịch sử hình thành, nơi sinh hoạt văn hóa tập trung của đồng bào, nơi chắp cánh cho những ước mơ con chữ, đó còn là bởi lối kiến trúc độc đáo khác biệt, đầy tinh xảo.

Bên trong chính điện được thiết kế, trạm khắc hoa văn tinh xảo, nhiều màu sắc

Hoa văn chủ đạo ở các mái hiên của chùa là hình tượng tiên nữ, chim thần Krut nâng đỡ mái chùa được lấy từ văn hóa tín ngưỡng dân gian của người Khmer. Các dãy hành lang được xây dựng thoáng mát, điêu khắc các hình tượng rắn Naga, là đại diện cho những thế lực tà ác đã bị đức Phật quy phục.

Hoa văn, kiến trúc của hầu hết chùa Khmer rất tinh xảo và đặc sắc với những gam màu nổi bật

Đối với đồng bào Khmer, chùa có vị trí rất quan trọng, là trung tâm sinh hoạt văn hóa, xã hội và các lễ hội truyền thống của người dân. Đây cũng là biểu tượng văn hóa, tinh thần, vật chất của đồng bào. Từ bố cục không gian với sự kết hợp hài hòa các hạng mục, chùa là công trình kiến trúc nghệ thuật sáng tạo, mang tính giáo dục và tính dân tộc cao. Đặc biệt, với nét đẹp từ kiến trúc đến tư tưởng, chùa là một trong những công trình văn hóa tiêu biểu góp phần tô điểm những gam màu tích cực và ý nghĩa cho không gian văn hóa Phật giáo tại Bình Phước.

Chính điện chùa Sóc Lớn khởi công năm 2016, đến nay vẫn đang trong quá trình xây dựng

Không chỉ là điểm đến tâm linh, chùa còn gắn liền với một giai đoạn lịch sử đấu tranh cách mạng của dân tộc. Chính vì vậy, cách nay gần 20 năm, chùa đã được UBND tỉnh công nhận là di tích lịch sử - văn hóa cấp tỉnh. 

Trong những ngày này, chùa Sóc Lớn đang là nơi diễn ra các hoạt động vui đón tết cổ truyền Chôl Chnăm Thmây của đồng bào Khmer. Tết diễn ra từ ngày 14-4 đến 16-4. Theo quan niệm của đồng bào Khmer, lúc giáp nắng và mùa mưa, là thời điểm trời đất giao hòa, muôn cây tươi tốt, đâm chồi nảy lộc, được người Khmer quan niệm là sự khởi đầu cho một năm mới gọi là Chôl Chnăm Thmây (vào năm mới).

Nguồn tin: Báo Bình Phước